LİDYA NIN ÇÖKÜŞÜ

Şahin krallarının sonuncusu Krezus'un m.ev. 561'den 546'ya kadar süren devri, Lidya için hakikî bir refah ve yükselme devri idi. serveti her tarafta muhteşem mabetler, saraylar, abideler yükseltiyor; Krezus filozoflara, âlimlere, şairlere maaşlar bağlıyor, misafirhaneler açıyordu. Eolya, İvonya ve Karya mıntıkalanndaki bütün siteler Turuva dahi dahil olarak Lidya'nın hükmü altına girmişlerdi. Uzun zaman Lidya'ya bağlı olan Frikya ona tâbi hale gelmişti. Misye ve Paflagonya ile Bitinye aynı dereceye düşmüşlerdi. Likye müstesna olmak üzere, Lidya hâkimiyeti Karadeniz'den Toroslara, Ege denizinden Kızılırmak'a kadar genişlemişti. Bütün bu alanlardan gelen servet, Lidya'nın kendi zenginlikleriyle birleşmiş, Sart, altının taştığı bir hazine olmuş, bir cihan bankası halini almıştı. Giges'e atfolunan para icadı, ticaret alanında denetimi gayet zor olan hububat değiş tokuşu ve maden külçeleriyle ekleme usullerini kaldırmak suretiyle, büyük bir ilerleme aşaması oluşturmuştu. Devletin ve milletin zenginliği tarihte emsalsiz sayılacak bir mertebeye varmıştı. Fakat bu büyüklük ve ihtişamın zayıf bir cephesi vardı. Fara kuvvetiyle her istediğini elde edebilen Krezus, vatanın savunmasını da yalnız para kuvvetine dayandırarak dört bucaktan toplanma karmakarışık ırk ve milletler mensuplarından oluşan ücretli askerlerle ordu kurmuştu. Para için toplanan ve ana yurda karşı fedakârlık ruhundan ve her türlü vatan duygularından yoksun olan bu ordu, yalnız Krezus'un değil, bin yıllık Lidya devletinin ebediyen mahvında, tarihe gömülüp gitmesinde başlıca etken olmuştur. Krezus, Kuruş' tan (Keyhusrev) çekiniyordu ve aynı zamanda kaynatası Met Kralı Astiyağ'ın ölümüne sebep olan Kurus'a karşı kin ve nefret de duyuyordu. Her ikisinin ruhundaki teskin ve tatmin edilemez fütuhat ile hâkimiyet ihtirası da, bu hükümdarları boy ölçüşmeleri mukadder iki rakip vaziyetine koymuştu. Nihayet ilk açık husumet adımını Krezus attı. Isparta'dan askerî, Mısır ve Babil hükümdarlarından siyasî yardım vaatleri aldıktan ve ordusunu yeni ücretli asker birlikleriyle kuvvetlendirdikten sonra, m.ev. 546'da ansızın Kızılırmak'ı geçerek Pterya (Boğazköy) üzerine atıldı. Krezus'un karşısına süratle gelen Kuruş, savaşa girmeden evvel anlaşma teklifinde bulundu. Mevsim, m.ev. 546 senesi sonbaharı idi. Kurus'un korktuğuna ve kendine güvenemediğine hükmeden Krezus anlaşma teklifini gurur ve küçümseme ile reddetti. Bunun üzerine Kuruş bütün kuvvetleriyle Lidya ordusu üzerine yüklendi. Krezus'a yardım sözü vermiş olan Babil hükümdarı Nabonit de Kurus'la uyuşmuştu. Krezus, perişan ordusuyla Lidya içlerine kadar geriletti; buradaki son direniş tecrübesi de Lidya süvari birlikleri atlarının Kuruş' un ordu ileri hatlarına dizdiği Develerden ürkmesi yüzünden boşa çıktı ve hezimet gerçekleşti; kuşatıldı ve zapt edildi; bir odun yığını üzerinde kendini yakarak intihar etmek isteyen Krezus esir alındı ve dünya tarihinde Lidya devleti faslı böylece kapanmış oldu.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

UDEMY NİN EN BAŞARILI VE ÜCRETSİZ KURSLARI

Evlenemiyorum !

TWİTCH DE BELA VARDIR ELANUR RAP DÜNYASININ YILDIZI