TANGLAR

Bu sülalenin başında Topa Türkleri kumandanlarından tedbiri, basireti ve askerî iktidarı ile şöhretli Li-Yıtan ile genç bir kahraman olarak herkes tarafından çok sevilen oğlu Li-Şemi vardır. Her tarafta bütün sülale dağılmaları anlarında baş gösteren davalar ve kargaşalıklar 622'ye kadar dört yıl içinde tasfiye edildikten sonra, İmparatorluk o zamana kadar görülebilmiş en geniş hudutları içinde bir kere daha kuruldu. 626'da ihtiyar kumandan tahtını ve devlet idaresini oğluna bırakarak çekildi. Genç hükümdar Li-Şemi yalnız Tang sülalesinin gerçek kurucusu değil, aynı zamanda Çin tarihinin en büyük hükümdarı olarak tanınmıştır. Zamanın en yüksek türk kumandanları büyük bir türklük birliği kurulmasını hedefleyen Li-Şemi nin etrafına toplanmışlardı. Esasen Li-Şemi askerlik işleri için asırlardan beri Çin'in verimli ovalarını kullanarak zenginleşmiş ve gevşemiş olan Topa Türklerinden çok tabiatın sert ve çetin şartları içinde hayatının kendilerine verdiği cengâverlik vasıflarını muhafaza etmekte bulunan kuzey ve batı Türklerine güvenirdi. Li-Şemi 10 Temmuz 649'da öldü. Oğlu savaş meydanlarında doğmuş ve büyümüş olmasına rağmen çarçabuk gevşedi. Babasının sevmiş olduğu bir kadını alarak bütün devlet idaresini onun eline verdi. Meziyetleri kadar noksanları da büyük olan bu kadın zamanında memlekette hoşnutsuzluk arttı, ordunun düzeni bozuldu. Orta Asya'da Gök Türkler, meziyetlerini kaybeden tangların hâkimiyeti altında kalmak istemeyerek ayaklandılar. Bütün Kaşgar, Hotan, Yarkaut havalisi ve İli Türkleri merkezî hükümetten ayrılıp onlara katıldılar. Orhon Türkleri de Kutluhan idaresinde bağımsızlık ilan ettiler (682).Daha sonraları gelen hükümdarların liyakatsizliği dağılmayı körükledi. Yeniden, 960 yılına kadar süren bir anarşi başladı. Birbiri arkasından devrilen hanedanlar türedi. Bu devreye Beş Sülale Devri denildi. Bunlardan hiçbiri umumî vaziyete hâkim olmak iktidarını göstermedi. Bu sırada Uguz Türklerinden Tsin Hiya 910'dan 960'a kadar 50 yıl kuzey Çin'de hükümran oldu. Mançurya taraflarından inen Katayhv da şimdi Pekin dediğimiz YenTing kasabasında 907den 1125'e kadar süren bir sülale kurdular. Sonra AltınHanlar geldi. Onlar da 1154'e kadar hüküm sürdüler.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

UDEMY NİN EN BAŞARILI VE ÜCRETSİZ KURSLARI

Evlenemiyorum !

Yanlış Kişiye Aşık Olmak